تاکید بر ولایت و محبت اهل بیت (ع) در هنر شیعی

 به گزارش پایگاه خبری حوزه هنری در نخستین نشست تخصصی همایش ملی هنر و تمدن شیعی پژوهشگران محمد علی رجبی، محمد خزایی و و ایرج نعیمایی به ارائه مقالاتشان پرداختند.
در آغاز این نشست محمد علی رجبی پژوهشگر و استاد دانشگاه و نویسنده مقاله «ماهیت هنر شیعی» گفت: هنر و تفکر شیعی مستقیما منبعث از قرآن کریم، سنت پیامبر (ص) و اولیاء الله و ائمه معصومین (ع) است، به این معنا که اسلام حقیقی ریشه گرفته است.
وی افزود: شیعه معتقد است قرآن کلام الله و وحی است و در هر فعالیتی باید همواره به عنوان حجت قلمداد شود. ولی قرآن کلیدهایی دارد که باید توسط آن ها رازها و معنای حقیقی آن را گشود. این علم نزد ائمه معصومین (ع) است و رسوخ به باطن قرآن جز از طریق این بزرگواران میسر نیست.
این پژوهشگر ادامه داد: از این رو مهمترین بحث در تفکر شیعه مسئله امامت است که می توان از طریق آن ها به حقیقت دین اسلام پی برد و اساسا هنر و تفکر شیعی قرار است چنین حقیقتی را نشان دهد.
او با بیان اینکه بحث امامت بر ولایت مبتنی است، افزود: ولایت از مهر و محبت می آید و تا کسی محبت دیگری را نپذیرد نمی تواند به او سر سپردگی داشته باشد و او را به عنوان امام خود قبول کند.
رجبی گفت: امام برای امت خود حجت است و حجت یعنی ملاک و معیار و از آنجا که امام معصوم است و به حقیقت متصل است خود تعیین کنده ملاک حقیقت است.
این استاد دانشگاه افزود: پس فرهنگ و هنر شیعی با پیروی از این ملاک و معیار همواره ملازم حقیقت است و اساسا در فرهنگ شیعی وظیفه هنر همین کشف حقیقت است که با پیروی از امامان معصوم (ع) محقق خواهد شد.
تجلی آموزه های شیعی در هنر کاربردی
محمد خزائی پژوهشگر و استاد دانشگاه نیز در این نشست مقاله اش را با عنوان «تجسم نمادین تفکر شیعی در هنرهای کاربردی ایران» ارائه کرد.
وی با بیان اینکه یکی از مهمترین عوامل شکل‏دهنده هنر ایران، ارتباط نزدیک بین هنر و آداب معنوی برگرفته از مذهب است، افزود: بسیاری از هنرمندان از مفاهیم عمیق و اندیشههای بلند دینی بهره گرفته و جلوههایی از آن را در آثار هنری خویش در قالب عناصری نمادین متجلی نمودهاند.
این استاد دانشگاه افزود: در فرهنگ و تمدن شیعی هنر جایگاه فراتر از ظاهر آن دارد و هنرمندان مسلمان با درکی عمیق از مفاهیم و متون شیعی به خلق آثار هنری همت گمارده اند که آشکارترین وجه ممکن این آثار در هنر های کاربردی تجلی پیدا کرده است.
او با ذکر مثال هایی از نمادهای هنری ایرانی برگرفته از آموزه های تشیع به بیان جلوههایی کاربردی از میراث معنوی هنر تشیع در هنر ما پرداخت.
محبت اهل بیت (ع)؛ وجه غالب فرهنگ شیعی
ایرج نعیمایی سخنران سوم این نشست، دیگر پژوهشگری بود که به ارائه مقاله پرداخت. عنوان مقاله نعیمایی «نقش شیعیان و ایرانیان در پیدایش و تکامل هنر اسلامی با تکیه بر موسیقی و خوشنویسی» بود.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه در مقاله ام بیشتر بر نقش مصداقی هنر در جهان اسلام تاکید داشته ام، افزود: به نظر می آید بعد از پیامبر (ص) عربیت بر مسلمانان غلبه کرد و آن ها به سمت نژاد پرستی و اثبات عربیت شان سوق پیدا کردند.
وی ادامه داد: اما مسلمانان در ایران که یکی از مهمترین حوزه های فرهنگ آن زمان بود بسیار هوشمندانه عمل کردند و در پناه توحید و محبت اهل بیت (ع) با عربیت که تقریبا به معنی جاهلیت است، مخالفت کردند.
نعیمایی از توحید و محبت اهل بیت (ع) به عنوان دو وجه غالب در تفکر و فرهنگ شیعی یاد کرد و گفت: این عناصر در پیدایش و تکامل فرهنگ، تمدن و هنر شیعی بسیار تاثیرگذار بوده است.
او گفت: ایرانیان تلاش کردند حوزه های علمی و آموزشی را در عرصه های مختلف راه اندازی کنند و که از مهمترین این حوزه ها در زمینه هنر به دو رشته موسیقی و خوشنویسی می پرداخت.