تمام اسرای دفاع مقدس از یک جنس نبودند

احمد یوسف زاده نویسنده کتاب «آن بیست و سه نفر» در گفت‌وگو با خبرنگار پایگاه خبری حوزه هنری با بیان این که این روزها مشغول نگارش جلد دوم خاطراتش است، اظهار کرد: تا به حال بیش از 60 درصد از جلد دوم کتاب «آن بیست و سه نفر» را نوشته‌ام و امیدوارم هر چه زودتر نگارش آن را به پایان برسانم.

وی درباره خاطرات اردوگاهی و اسارت در کشورمان گفت: فکر می کنم به تعداد اسرای ایرانی می‌توان کتاب خاطره ثبت کرد و هر کدام از آن‌ها می‌توانند اسارت را از زاویه دید خود روایت کنند. بنابراین هر چه خاطرات آزادگان را ثبت و ضبط کنیم فضا وجود دارد و تفاوت‌های عجیبی در نگاه افراد به وقایع دوران اسارت وجود دارد.

یوسف زاده ادامه داد: گاهی که با اسرا صحبت می‌کنم، می‌بینم اتفاقات جالبی را دیده‌اند که من ندیده‌ام و یا بر عکس. به همین دلیل هم فکر می‌کنم هر آزاده می‌تواند صاحب کتابی از خاطرات اسارت باشد.

این نویسنده و آزاده دوران دفاع مقدس همچنین عنوان کرد: تمام کسانی که در اسارت حضور داشتند، از یک جنس نبودند و افراد متفاوتی با سلیقه‌ها و قدرت تحمل و فکر متفاوت اسیر بودند. اما می‌توانم بگویم که بیش از 90 درصد اسرا دارای فکر و هدف مشترک بودند. در کنار این‌ها افرادی زندگی می‌کردند که زندگی‌شان در ایران متفاوت بوده و اسارتشان هم متفاوت بوده است.

وی تصریح کرد: افرادی که منفی بودند و در اسارات کم‌می‌آوردند و به دشمن پناه می‌بردند هیچ گاه خاطراتشان را نمی‌نویسند و معمولا هم از این که دیگران در خاطراتشان راجع به آنها صحبت کنند، می‌ترسند. البته کسانی هم که از اسارت و اردوگاه‌های عراق می‌نویسند، تمایل ندارند از اشخاص منفی نامی ببرند. دلیل آن‌ها هم این است که این اشخاص در کشور زندگی می‌کنند و خانواده دارند و باید آبرویشان حفظ شود. خودم در نوشته هایم اگر راجع به شخصیت منفی صحبت می‌کنم، نامش را تغییر می دهم تا آسیبی به خانواده اش نرسد. اما به هر حال تفاوت ها وجود داشته و جاسوس، بی نماز و ... داشته ایم و البته از سوی دیگر اسوه‌های مبارزه و استقامت هم وجود داشته است.

یوسف زاده اظهار داشت: کسانی که خاطرات اسارت را می‌نویسند باید تعصبات فردی را کنار بگذارند و همه آنچه در اسارت اتفاق افتاده بنویسند و از کلی گویی بپرهیزند و به گونه ای خاطرات را روایت کنند که مخاطب در همه لحظه ها با کتاب همراه شود.

وی در بخش دیگری از سخنانش، زندگی اسرای ایران پس از آزادی را شامل سه دوره دانست و گفت: دوره اول ورود این عزیزان به کشور و ناآگاهی از وضعیت موجود در جامعه و اعتماد بی جا به برخی از افراد و کارهای بی مطالعه و بی تجربه انجام دادن باعث می شد مورد سوء استفاده قرار بگیرند. سال های اول آزادی، سال‌های سختی آزادگان بود. گاهی برخی در زندگی شخصی خود با مشکل مواجه می شدند و در 10 سال نخست، آزادگان ارتباط خیلی کمی با هم داشتند.

وی افزود: در 10 سال دوم آزادگان مدارک تحصیلی شان را گرفتند و خانه‌ای ساختند و کم کم به فکر بازیابی همدیگر افتادند و آزادگانی که در اردوگاه های یکسان بودند همدیگر را پیدا کردند و در این میان نهادی به نام موسسه فرهنگی پیام آزادگان هماهنگی ها را انجام می داد و ارتباطات بیشتر شد. امروز هم که در دهه سوم هستیم، وضعیت بسیاری از آزادگان بهتر است. اگر چه هنوز در میان آزادگان کسانی هستند که از مشکلات زندگی رنج می برند. بسیاری از اسرا زندگی پر جمعیت دارند و با مشکلات خاصی مواجه هستند. به لحاظ ارتباطی در این دوران، فضاهای جدید مجازی و گروه‌های تلگرامی باعث شده آزادگان به هم نزدیک تر باشند و از حال هم به راحتی با خبر شوند.

در روز ۲۶ مرداد ۱۳۶۹ اولین گروه آزادگان ایرانی پس از سال‌ها اسارت در زندان‌های رژیم بعث عراق با ورود به کشور به جمع خانواده‌های خود بازگشتند.

این رویداد دو هفته پس از اشغال نظامی کویت توسط ارتش صدام و ۲ روز پس از آن صورت گرفت که صدام در نامه‌ای به حجت الاسلام هاشمی رفسنجانی رئیس جمهور وقت ایران بار دیگر عهدنامه ۱۹۷۵ الجزیره را پذیرفت و به شرایط ایران برای پایان جنگ تسلیم شد و از جمله قول عقب‌نشینی از مرزهای ایران و آزادسازی اسیران ایرانی را داد.