جدول جشنواره فجر در شأن تمام تئاتر ایران نیست

روشی که دولت، متصدی تئاتر باشد، روشی متعلق به دوران روسیه‌ی تزاری است. نباید اینجوری باشد، فضا عوض شده و دولت ما یک دولت فرهنگی است. آقای روحانی در شعار انتخاباتی خود گفته باید هنر را به اهلش سپرد. اتفاقا من نیز دارم همین کار را می‌کنم می‌خواهم تئاتر را به اهلش بسپارم.

به گزارش خبرنگار صحنه، دکتر اردشیر صالحپور که امروز- سه‌شنبه 23 دی‌ماه 93- در نشست رسانه‌ای سی و سومین جشنواره‌ی بین‌المللی تئاتر فجر به عنوان دبیر جشنواره سخن می‌گفت، اظهار داشت: با توجه به شعار امسال که مزین به نام فرهنگ است در فراخوان جشنواره سعی کرده‌ایم برای تحقق تئاتر ملی که یکی از آرمان‌های تئاتر کشور بوده، گامی برداریم. تم جشنواره‌ی امسال "فرهنگ ایرانی تئاتر ملی" است و رویکرد این جشنواره اساسا بر سه محور "ایران فرهنگی"، "هویت شرقی" و "تئاتر بین‌الملل مسلمان" استوار خواهد بود.

این استاد دانشگاه با اشاره‌ی به یکپارچگی پیکره‌ی خانواده‌ی تئاتر کشور، عنوان داشت: وقتی از عنوان خانواده استفاده می‌کنیم، بر صمیمیت، وفاق و خویشاوندی نهاد تئاتر تاکید کرده‌ایم و من معتقدم همه‌ی ارکان تئاتر باید در برگزاری جشنواره‌ی تئاتر فجر به عنوان عالی‌ترین تریبون تئاتر کشور، مشارکت داشته باشند. از این رو با همه‌ی مشکلات و کاستی‌ها و البته ناملایمات امسال، تعداد بسیاری از هنرمندان دلسوز تئاتر، رویکرد جانانه‌ای به خرج دادند و دعوت جشنواره تئاتر فجر را لبیک گفتند. خانواده تئاتر بار دیگر ثابت کرد کبودهای بسیار در ابعاد مختلف در تئاتر باعث نشده تا هنرمند از خصلت و رسالت خود، دور شود. این رویکرد صمیمی هنرمندان، قطعا و باید تعهد هرچه بیشتر مسئولین را نسبت به این امر فراهم کند.

سرپرست اداره کل هنرهای نمایشی در بخش دیگری از صحبت‌های خود به تعداد نمایش‌ها حاضر در جشنواره اشاره کرد و عنوان داشت: در بخش تازه‌های تئاتر 548 متقاضی حضور داشتند و ای کاش شرایط و این امکان مهیا بود تا همه می‌توانستند نمایش‌های خود را اجرا کنند اما ای دریغ از فرصت محدود و سینه‌ی تنگ سالن‌های نمایشی. اما در مجموع 118 نمایش در سی‌ و سومین جشنواره‌ی بین‌المللی تئاتر فجر اجرا می‌شود که از این تعداد 106 نمایش از تئاتر ایران است. 29 اثر از این تعداد، نمایش خیابانی است و همچنین در مجموع 61 نمایش از تئاتر شهرستان‌ها در جشنواره به صحنه می‌رود.

وی به حواشی‌های پوستر تئاتر امسال فجر اشاره کرد و گفت: امسال پوستر تئاتر اهمیت خوبی پیدا کرده و برای اولین بار در تاریخ تئاتر ایران، پوستر این همه منزلت پیدا ‌کرده است! و این نشان از آن دارد که سواد بصری و معرفت شناسی جامعه، بالا رفته است! از نقدها استقبال کرده‌ایم و آماده هستیم از حضور و همراهی طراحان گرافیک بهره بگیریم.

این کارگردان در پاسخ به سوال و اعتراض خبرنگاران به پوستر تئاتر فجر که به گفته‌ی ایشان سبب ایجاد مضحکه‌ی جشنواره‌ی تئاتر فجر شده است گفت: یارتا یاران به عنوان طراح این پوستر در وهله‌ی اول یک آرتیست تئاتر و هنرهای تجسمی است و در کارهایش ثابت کرده زیبایی‌شناسی را بلد است. او طراحیِ جلد کتاب‌های بسیاری از بزرگان را انجام داده و باید حضورش را قدر دانست. او خودش پیشنهاد طراحی پوستر را با توجه به تم جشنواره؛ فرهنگ ایرانی؛ ارائه کرد و ما از او دعوت نکرده بودیم و البته حتی یک ریال هم از ما نگرفته است.

صالحپور، ضمن دفاع از پوستر رونمایی شده و بیان این جمله که من از پوستر خوشم آمده است گفت: اگر این پوستر در القاء مفاهیم مورد نظر ما موفق نبوده بحثی دیگر است. من با تمامی اساتید و هنرمندان برتر هنرهای نمایشی صحبت کردم و موضوع و محتوای پوستر را به ایشان گفته‌ام و ایشان هم گفته‌اند چه عالی! مفاهیم مستتر در پوستر، هویت ایرانی است اما اگر کسان دیگری هستند که می‌خواهند کار بهتری ارائه دهند، این گوی و این میدان، استقبال می‌کنیم. تا روز 25‌ دی‌ماه فرصت هست تا پوسترهای پیشنهادی به دبیرخانه ارسال شوند. یک پوستر را انتخاب می‌کنیم و بقیه پیشنهادها را در نمایشگاه پوستر تئاتر جشنواره، به نمایش می‌گزاریم.

در ادامه‌ی این جلسه، خبرنگار "صحنه" از دبیر جشنواره‌ی سی و سوم تئاتر فجر پرسید وقتی می‌گویید مسئولین باید در قبال هنرمندان تعهد داشته باشند منظورتان چه کسانی است؟ شما با سابقه‌ی سی و سه‌ی خود، دبیر جشنواره و سرپرست اداره کل هنرهای نمایشی هستید. اکنون مدیر کیست؟ و چه کسی می‌تواند نسبت به اجرای عموم بخش تازه‌های تئاتر متعهد شود؟ وی در پاسخ گفت: سابقا تنها راه حضور بر صحنه، الزام حضور در جشنواره بود. یعنی کسی می‌توانست بر صحنه تئاتر حاضر شود که از فیلتر جشنواره گذشته باشد. البته آن زمان این همه گروه نداشتیم. اکنون نزدیک به 550 گروه، فقط متقاضی شرکت در جشنواره هستند و ما مگر چند سالن داریم؟ و من مگر چقدر امکانات و توانایی دارم؟ من دبیری بوده‌ام که چهار ماه به من حکم دادند که سه ماه آن در حاشیه و تعلیق و بلاتکلیفی‌ها گذشت. من همچون ماشین چهار سیلندری بودم که با یک وایر شمع، کار کرده‌ام! درست است که سی و سه سال است در اداره کل هنرهای نمایشی کار کرده‌ام، اما جدول امسال تئاتر فجر حاصل همه‌ی تجارب من نیست. ضمن اینکه این جدول در شأن تمام تئاتر نیست.

صالحپور ادامه داد: در مورد اجرای عموم نمایش‌های جشنواره نیز باید بگویم هر سالنی برای خودش مدیر و شورایی دارد. این شورا خودش تصمیم‌گیرنده است. نمی‌شود جدول فجر را برای اجرای عموم به ایشان حقنه کرد! ما پیشنهاد می‌دهیم و یقینا تازه‌های تئاتر، اجرا عمومی خواهند داشت.

وی اضافه کرد: افتخار بزرگی است که هفده آپارتمان تئاتر با سالن‌های کوچک به سالن‌های تئاتر اضافه شده و برخی از آن‌ها با گنجایش چهل نفره همچون تو دهنی به مجموعه‌ی تئاتر شهر با همه‌ی تفاخرش است. در کافی‌شاپ‌های تئاتری هم کار تئاتر نمایش‌نامه‌خوانی انجام می‌شود. مسئولین به فکر نیستند اما تئاتری‌ها کار خودشان را می‌کنند. تئاتر خصوصی در حال شکل گرفتن است. اما با این‌حال موکدا تاکید می‌کنم حتما نمایش‌های بخش "تازه‌های تئاتر" فجر در اولویت اجرا قرار خواهند گرفت.

وی در ادامه‌ی پاسخ خود، درباره‌ی مدیریت تئاتر کشور گفت: من در مدیریت اداره کل هنرهای نمایشی موقتی‌ حضور دارم اما می‌خواهم در همین مدت زمان اندک اخلاق مدیریت تئاتر را عوض کنم. رویه‌ی مدیریتی تئاتر در ایران صحیح نیست. به طور مثال عرض می‌کنم اگر کسی بخواهد دو شنل از آرشیو لباس اداره کل هنرهای نمایشی بگیرد، نامه‌ی درخواستش را به من می‌دهند که من به عنوان مدیر امضاء کنم. این چه رویه‌ی غلط و چه روش پوسیده‌ای در مدیریت تئاتر است؟ منی که دکتری دارم و سال‌ها در تئاتر کار کرده‌ام و باید به عنوان مدیر و سرپرست، به چشم‌انداز و استراتژی تئاتر و ریل‌گذاری و معماری تئاتر و مهندسی و دیپلماسی تئاتر فکر کنم چرا باید درگیر کارهای روزمره و پیش‌پا افتاده باشم؟ این خیلی دردناک است. اکنون که در تصدی قرار گرفته‌ام متوجه شدم در این سی‌ و سه سال در اداره کل هنرهای نمایشی هیچی نمی‌دانستم! من به رای و نقد و سلیقه‌ی تئاتر احترام می‌گذارم و باید اخلاق مدیریتی را به مدیران بیاموزیم.

صالحپور افزود: من نه سودای ریاست دارم و نه دنبال منافع هستم؛ من معلم تئاتر‌ام. شاید یکی از تقدیرهایی که باعث شد من را به عنوان سرپرست اداره کل هنرهای نمایشی منصوب کردند این بوده که من یک حُسن خلقی دارم به مردم احترام می‌گذارم و گفته‌اند همه‌ی آحاد قبولم دارند! خدا شاهد است تا اکنون دوبار استعفا داده‌ام اما اکنون به جان مشکلات را خریده‌ام.

دبیر سی و سومین جشنواره تئاترفجر با بیان این‌که مدیریت تئاتر کشور شبیه دوران روسیه‌ی تزاری است گفت: در روشی که دولت، متصدی تئاتر باشد روشی متعلق به دوران روسیه‌ی تزاری است. نباید اینجوری باشد، فضا عوض شده و دولت ما یک دولت فرهنگی است. آقای روحانی در شعار انتخاباتی خود گفته باید هنر را به اهلش سپرد. اتفاقا من نیز دارم همین کار را می‌کنم می‌خواهم تئاتر را به اهلش بسپارم. اگر در همین مجال یک ماهه‌ی خود بتوانم تئاتر را به اهلش بسپار و تئاتری‌ها را به خانه‌شان برگردام به اهدافم رسیده‌ام و خدا را شاکر خواهم بود.

اردشیر صالحپور همچنین در پایان صحبت‌های خود خاطرنشان کرد ممکن است جدول منتشر شده‌ی جشنواره‌ی تئاتر فجر تا زمان برگزاری، تغییرات محدودی داشته باشد.

گفتنی است سی و سومین جشنواره‌ی بین‌المللی تئاتر فجر به دبیری دکتر اردشیر صالحپور از اول تا 12 بهمن‌ماه 93 با همکاری حوزه هنری در تهران برگزار می‌شود.

منبع: kerman.hozehonari.ir