طنز کرمان می خواهد نفس بکشد

 

به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا) منطقه کویر، چهارمین شب شعر طنز دولخ (در گویش محلی کرمان به گردوخاک  دولَخ گفته می شود) با حضور بیش از 10 طنزپرداز از شهرستان‌ های استان کرمان و چهار طنزپرداز از تهران همزمان با شب عید غدیر خم برگزار شد و فرصتی فراهم کرد برای عرض اندام شاعران طنزکرمانی که اسم و آوازه هنرمندی‌شان شهره خاص و عام است.

 

این محفل ادبی که برای چند ساعتی، ستاره های طنز کرمان را دور هم جمع کرده و جمعیت زیادی را مشتاقانه پای هنرنمایی آنها نشاند، بهترین فرصت بود برای گفتگو با فعالان این حوزه و مروری بر ظرفیت های حوزه طنز در استان کرمان و همچنین خبر گرفتن از دولخ و برنامه های آینده اش.

 

 

کرمان و 500 شاعر طنزپرداز

 

"حمید نیک نفس" بدیهه سرا و شاعر طنزپرداز برجسته کرمانی، در این زمینه با خبرنگار ایسنا منطقه کویر گفت و گو کرد.

 

وی اول از همه، مختصری درباره سابقه طنز در ادبیات کرمان گفت. نیک نفس اظهار کرد: سال 74 بود که قصد کردیم سابقه طنز را در استان کرمان واکاوی کنیم؛آن زمان مشخص شد که پیش از خواجوی کرمانی، ما طنز پردازانی را در کرمان داشته ایم اگرچه ممکن است آثار این دوره، خیلی قابل ارایه نباشد و بیشتر به هجو نزدیک باشد اما همین کافی است تا سابقه درخشانی از طنز را در تاریخ کرمان داشته باشیم.

 

مسئول انجمن طنز حوزه هنری استان کرمان  افزود: در این مجموعه ای که گردآوری شد، 229 شاعر طنزپرداز معرفی شد.

 

نیک نفس ادامه داد: اما هم اکنون مرور آثار طنز در کرمان از فعالیت حدود 500 شاعر طنز پرداز در این استان حکایت می کند و این ظرفیت منحصربفردی است.

 

 

درخشش مفاخر کرمانی در سطح کشور

 

 

این شاعر برجسته کرمانی از مفاخر طنز کشور که کرمانی هستند نیز یاد کرد و گفت: هوشنگ مرادی کرمانی، دکتر باستانی پاریزی، کیومرث منشی زاده و احمدرضا احمدی طنزپردازان برجسته ای هستند که از کرمان برخاسته اند.

 

نیک نفس از "قصه های مجید" مرادی کرمانی سخن به میان آورد و اظهار کرد: دکتر باستانی پاریزی هم تاریخ تلخ را به زبان طنز برای مردم حکایت کرده و این کاری بی نظیر است.

 

وی در خصوص آثار منشی زاده و احمدی هم گفت: ممکن است طنز آنها تلخ باشد اما آثار این دو هنرمند در ادبیات و فرهنگ و هنر کشور بسیار تاثیرگذار بوده است.

 

 

تعطیلی یک ساله دفتر طنز کرمان

 

این طنزپرداز برجسته کرمانی با بیان اینکه شاعران هیچ استانی در کشور شاید جسارت شاعران کرمان را نداشته باشند، تصریح کرد: جلسات ماهیانه طنز در استان کرمان یکی از پربارترین جلسات در کشور است.

 

وی به برگزاری جشنواره طنز کشوری خارستان در استان کرمان و چهار دوره شب شعر طنز دولخ نیز اشاره کرد و بیان کرد: البته فعالیت های دفتر طنز استان کرمان طی یک سال اخیر مقداری کمرنگ شده که امیدواریم به زودی رونق گیرد.

 

نیک نفس در ادامه، به دولخ اشاره کرد و افزود: در ابتدا قرار بود دولخ سالی دو مرتبه و در قالب یک جشنواره برگزار شود؛ اما من با رتبه بندی و جایزه دادن به احساس شاعران موافق نیستم؛ به همین  دلیل دولخ را به صورت شب شعر پیگیری کردیم که از سوی مردم هم با استقبال بسیار زیادی همراه بوده است.

 

 

قول شاعران طنز به مسئولین فرهنگی

 

 

عضو شورای دفتر طنز حوزه هنری کرمان از حمایت مسئولین نیز از طنز سخن به میان آورد و گفت: مسئولین فرهنگی نباید به طنز به چشم یک بچه ناخلف نگاه کنند. ما این قول را به مسئولین می دهیم که نگذاریم طنز از رسالت اصلی خود خارج شود.

 

نیک نفس با بیان اینکه شعر جدی در حال نزدیک شدن به شعار است و چندان به دل مردم نمی نشیند، اظهار داشت:  اما شعر طنز با کاربردی زیبای خود و ظرافتی که دارد می تواند چارچوبها را در هم بریزد و به راحتی در دل مردم بنشیند.

 

این شاعر بدیهه سرای کرمانی تصریح کرد: جای هیچ نگرانی در خصوص بالندگی طنز وجود ندارد و مسئولین باید حمایت کنند تا طنز کرمان بتواند نفس بکشد.

 

 

پربارترین محافل طنز کشور در کرمان

 

 

"مهدی محبی کرمانی" داستان نویس، روزنامه نگار و پژوهشگر برجسته کرمانی که در حوزه داستان نویسی طنز آثار خارق العاده ای به ادبیات کشور ارایه کرده، نیز ظرفیت کرمان را در حوزه طنز بسیار قوی و منحصربفرد دانست و در گفت و گو با ایسنا منطقه کویر اظهار کرد:  بعد از "در حلقه رندان تهران" جلسات طنز استان کرمان از پربارترین محافلی بوده که در کشور برگزار می شود.

 

وی با اشاره به استقبال چشمگیر مردم و هنرمندان از برنامه های حوزه طنز در کرمان افزود: جشنواره طنز خارستان و شب شعرهای دولخ از قدرتمندترین این برنامه ها بوده است.

 

 

لزوم مستندسازی داشته های غنی در طنز

 

 

محبی کرمانی با ابراز خرسندی از ورود نسل جوان به حوزه طنز افزود: اما من در این زمینه یک دغدغه و نگرانی دارم و آن این که پیشینه غنی که ما در طنز داریم هنوز مستند نشده و بخش زیادی از این سرمایه ارزشمند، هنوز در ادبیات مردمی ما مانده، بخشی از آن هم در فرهنگ قدیم شهر به ویژه فرهنگ صنفی و پیشه وری ما مانده که باید مستندساز شود.

 

این نویسنده برجسته کرمانی با بیان اینکه حجم بالایی از این طنزهای غنی هم در ادبیات عشایری ما باقی مانده، افزود: چرا پژوهشگران حوزه ادبیات و حتی جامعه شناسان ما به روستاها نمی روند و ادبیات مردمی را گوش نمی دهند و آن را مستند نمی کنند؟ این پژوهشها ظرفیت بسیار بالایی را در زمینه طنز خلق خواهد کرد.

 

 

پرهیز از طنزکلیشه ای و ترویج طنز بومی

 

 

 محبی کرمانی به جوانان توصیه می کند که در حوزه طنز به مفاهیم جدید و قالبهای تازه توجه کنند و طنز را فقط شعر، داستان و گونه های تحلیلی نبینند چرا که طنز می تواند قالبها و رویکردهای جدیدتری را هم داشته باشد.

 

این عضو شورای سیاست گذاری دفتر طنز حوزه هنری کرمان گفت: اینکه طنزپردازان جوان ما به سمت مفاهیم و مضامین کلیشه ای روی آورده و به آن عادت کرده اند، بسیار نگران کننده است. وی افزود: باید از مضامین تکراری فاصله گرفته و به سمت طنز بومی برویم که بسیار جای کار کردن دارد.

 

وی همچنین به استقبال چشمگیر مردم از برنامه های طنز از جمله شب شعرهای دولخ اشاره کرد و اظهار داشت: مردم به نشاط نیاز دارند و باید از این ظرفیت برای رونق هر چه بیشتر طنز، بهره گرفت.

 

 

مدیریت هنرمندانه پرمخاطب ترین برنامه هنری

 

 

و اما آنچه که در دولخ چهار گذشت؛ برنامه پرباری که ظرفیت تالار خانه شهر برای بهره مند شدن از آن تکمیل تکمیل بود.

 

مجری دولخ 4، حمید نیک نفس بود؛ شاعر توانا، محبوب و پرآوازه کرمانی.

 

او سخنش را با شعری طنز آغاز کرد؛ "به نام خداوند دولخ گران، نمکدان طنازی شیرآوران/ خداوند لبخندها و خنده ها، کِشاننده ترمز بنده ها/ نگهدار ماشو و کل فاطمه، خداوند خورشید، یعنی همه/ خداوند موری که دانه کش است، که جان دارد و جان شیرین خوش است"...

 

نیک نفس بعد از خواندن این شعر و تبریک عید و خوشامدگویی، مژده خوشی به حضار داد و گفت که در شب شعر چهارم دولخ، سخنران نداریم؛ این صحبت مجری، با تشویق حاضرین همراه شد. همین اول برنامه هم این بدیهه سرای توانای کرمانی، تکلیف همه را مشخص کرد؛ با گفتن این مطلب که نه مجری پرحرفی می کند و نه کسانی که روی سن می آیند و این البته از ویژگیهای همه جلساتی است که هنرمندانه مدیریت می شود.

 

 

دولخ پنج در دولخ چهار

 

او سپس از "مجتبی احمدی" مسئول آفرینش های ادبی حوزه هنری کرمان که از شاعران برجسته استان است، قدردانی کرد و گفت که نقش اصلی در بلند کردن این دولخ را او به عهده داشته است.

 

پس از این، نیک نفس با خواندن این شعر که " با زحمت و رنج، احمدی دولخ کرد/ نابرده ی رنج، احمدی دولخ کرد/ یک سال گذشت و دولخش چون خوابید، با دولخ پنج، احمدی دولخ کرد" حاضرین را به شنیدن سخنان مسئول آفرینش های ادبی حوزه هنری کرمان دعوت کرد.

 

این "دولخ پنج" گفتن نیک نفس اما از سوی شرکت کنندگان در چهارمین شب شعر طنز دولخ  تصحیح شد اما گویا عمدی در کار بود که در بخش های بعدی برنامه، حکایت چهار و پنج گفتن ها مشخص شد.

 

پس از این، مجتبی احمدی روی سن آمد، تبریک گفت و خوشامد و از این فرصت برای قدردانی بهره گرفت.

 

وی اول از همه، از عباس سالاری، رییس حوزه هنری  کرمان قدردانی کرد و همچنین از طرف او، به میهمانان خوشامد گفت.

 

 وی دلیل حضور نیافتن سالاری را در این مراسم سفر وی به مشهد و شرکت در جشنواره فیلم رویش عنوان کرد و از حمایت های رییس حوزه هنری کرمان در برپایی چهارمین شب شعر طنز استان کرمان قدردانی کرد.

 

احمدی همچنین از روابط عمومی مجتمع مس سرچشمه به ویژه سید علی میرافضلی، معاونت فرهنگی و اجتماعی شهرداری کرمان، دفتر طنز حوزه هنری استان و همه حامیان این برنامه تشکر کرد.

 

 

شعرخوانی "اصفهانی" در جمع کرمانیها

 

 

 پس از اتمام صحبت های او که با تشویق حاضرین همراه بود، نیک نفس از علی اکبر اصفهانی،که اهل کرمان است و از پیشکسوتان طنز، دعوت کرد تا شعری بخواند.

 

اصفهانی هم بعد از رفتن پشت تریبون، از اشعار قدیمی خود خواند: "پیشقدم می شوم به حکمت و تقوا، حرکت مژگان یار اگر بگذارد/ تا دو سه تا زن توان گرفت به منزل، دلبر من در کنار، اگر بگذارد/  لهو و لعب ترک می کنم به همه عمر، آب و هوای بهار، اگر بگذارد/ در همه عمر، می توان جوان ماند، گردش لیل النهار اگر بگذارد/ بهر سلامت رژیم گیرم و افسوس، کشک و کدو در تغار، اگر بگذارد/ در دل ما میل مکه است و مدینه، حسرت دریا کنار، اگر بگذارد/ حق من این است صدر جلسه بنشینم، پالتوی نیمه دار اگر بگذارد/ مادر خوبی برایش در نظرم هست، این پسر بی بخار، اگر بگذارد..." خواندن این شعر از سوی اصفهانی، با تشویق مکرر حاضرین همراه بود.

 

وی یکی دیگر از اشعار خود را هم که در باره مادرزن بود خواند و لحظات شاد و شیرینی را برای حضار فراهم آورد.

 

پس از او، به دعوت مجری برنامه، مصطفی کافی از شهربابک، غزلی خواند. پس از شعرخوانی کافی، حسن شاهی از رفسنجان شعری خواند و بعد از آن، حمید نیک نفس از اولین میهمان دولخ چهار خواست تا حضار را از هنر خویش بهره مند سازد؛ سید عبدالجواد موسوی بعد از اینکه روی سن آمد از اینکه دوباره فرصتی برایش فراهم شده تا در جمع مردم و هنرمندان کرمانی باشد، ابراز خوشحالی کرد. او شعری با موضوع اختلاس خواند و یک شعر طنز دیگر.

 

 

رونمایی از کاریکاتور رییس حوزه هنری

 

 

پس از این، از یک کاریکاتور رونمایی شد. کاری بود از محمدصالح رزم حسینی کارتونیست برجسته کرمانی؛ کاریکاتور چهره عباس سالاری بود؛ رییس حوزه هنری استان کرمان. رزم حسینی پس از این که مجری برنامه گفت که آثارش در 48 کتاب دنیا چاپ شده وکم کم دارد از افتخارات طنز دنیا می شود، از این طرح خود رونمایی کرد، بعد هم پشت تریبون رفت. او هم از فرصت پی شآمده برای قدردانی بهره گرفت و اظهار داشت: من از بچگی برای مطبوعات کرمان طرحهایی را می کشیدم اما چند نفر مرا از این فضا جدا کرده و به من این اعتماد به نفس را دادند که در رقابت های جهانی هم حاضر شوم. او از مهدی محبی کرمانی، حمید نیک نفس و شهریار رضایی نام برد و از آنها قدردانی کرد.

 

بخش بعدی برنامه به رونمایی از گاهنامه "دولخ پنج " اختصاص یافت که با اجرای نمایشی طنز همراه بود. شب شعر طنز دولخ تا ساعاتی از شامگاه جمعه ادامه یافت آن هم با شعر خوانی هنرمندان کرمانی و میهمانان.

 

 

تجلیل مکتوب از محبی و علومی در  دولخ

 

 

پس از اتمام برنامه، "مجتبی احمدی" مسئول آفرینش های ادبی حوزه هنری کرمان هم در گفت و گو با ایسنا منطقه کویر از دولخ یک تا چهار گفت.

 

وی از راه اندازی دفتر طنز حوزه هنری کرمان برای ساماندهی فعالیتهای طنز در سال 87  خبر داد و گفت: در جلسات مکرری که در این زمینه برگزار شد، تصمیم گرفته شد تا برنامه های ثابتی در این خصوص در کرمان داشته باشیم که برگزاری دولخ و خارستان در این راستا پیگیری شده است.

 

وی با بیان اینکه قرار بود دولخ را دو بار در سال داشته باشیم، اظهار کرد: اما این اتفاق نیفتاد و سالی یک بار این برنامه برگزار شد.

 

وی افزود: هدف از برگزاری این شب شعر، برقراری ارتباط با مخاطبان آثار طنز و فراهم کردن بستری برای ارایه آثار طنزپردازان سراسر استان بوده است.

 

احمدی با اشاره به استقبال پرشور مردم از این برنامه فرهنگی تصریح کرد: این مسئله نشان می دهد که طنز جای خود را در جامعه باز کرده است.

 

 وی نیز از ظرفیت های منحصربفرد طنز کرمان سخن گفت و بیان کرد: طنزپردازان کرمانی در کل کشور شناخه شده هستند و مورد تحسین و برگزاری  چنین برنامه هایی را در معرفی این ظرفیتها اقدامی موثر خواند.

 

مسئول آفرینش های ادبی حوزه هنری کرمان همچنین به انتشار گاهنامه دولخ نیز اشاه کرد و گفت: همزمان با چهارمین شب شعر دولخ، از شماره پنجم این گاهنامه نیز رونمایی شد.

 

احمدی این شماره از نشریه دولخ را شامل آثار برگزیده خارستان چهار دانست که بهمن ماه سال گذشته در شهرستان بم برگزار شده بود.

 

عضو شورای سیاستگذاری دفتر طنز حوزه هنری استان کرمان گفت: همچنین در این ماهنامه به تجلیل مکتوب دو طنزپرداز  استان، آقایان مهدی محبی کرمانی و محمد علی علومی پرداخته شده است.