هدف هنر، مطیع کردن نفس اماره است

به گزارش پایگاه خبری حوزه هنری، دکتر هادی ربیعی در دومین نشست مبانی تئوریک هنر حوزه هنری همدان که با موضوع «زیبایی شناسی و فلسفه هنر از منظر ابن سینا» برگزار شد، افزود: به عقیده ابن سینا، وقی انسان با اثری هنری روبه‌رو می شود، تخیلش برانگیخته می شود و این تخیل، حواس انسان را از امور مادی جدا کرده و آن‌را متوجه امور بالایی می کند.

این استاد دانشگاه ادامه داد: از دیدگاه ابن سینا قوه متخیله که با تخیل متفاوت است و علاوه بر آن‌که آینه ای است رو به طبیعت، می تواند به عالم بالا نیز توجه داشته و منبعی اولوهی برای الهامات هنرمند باشد.

ربیعی با اشاره به دیدگاه برخی مبنی بر این‌که مباحث زیبایی شناسی ابن سینا چیزی نیست جز تکرار آنچه در یونان باستان گفته شده، تأکید کرد: ابن سینا معتقد است زیبایی شناسی امری است که با وجود مرتبط است؛ هرجا وجود باشد زیبایی و هر جا زیبایی باشد وجود هست. چهار قرن بعد از ابن سینا، آکوئینی در کتاب خود این بحث را مطرح و ابراز شادمانی کرده از این‌که ابن سینا هم با او در این زمینه هم عقیده است.

این مؤلف اظهار داشت: ابن‌سینا همچنین در کتاب «شفا» برخی آرای یونان را به دلیل ناهمگونی با عقل و یا تجربه، رد کرده و تقلید کورکورانه را ناپسند می داند.

ربیعی بیان کرد: شاخۀ علمی زیبایی‌شناختی که معادل واژه «statics» است، از قرن 18 میلادی به‌وجود آمد و انتظار نمی¬رود شخصی همچون ابن¬سینا که حدود هزار سال قبل زندگی می¬کرده نوشته¬هایی مستقل در این زمینه داشته ¬باشد؛ اما فلسفه و زیبایی‌شناسی هنر از دیدگاه ابن¬سینا را می¬توان در برخی آثار وی و حتی در آثار منطقی¬اش پیدا کرد.

این پژوهشگرِ زیبایی‌شناسی و فلسفه هنر تأکید کرد: ابن¬سینا در آثاری چون «شفاء» مستقیماً به زیبایی¬شناسی هنر می‌پردازد؛ در آثاری دیگر به¬طور غیرمستقیم و با بحث درباره خیال، ادراک، وجود و... به زیبایی¬شناسی می پردازد؛ در برخی از آثارش هم مثل «رساله الطیر» نحوۀ بیان آثار به پیداکردن فلسفه پنهان¬شده در نوشته کمک می کند.

ربیعی در پایان گفت: فلاسفه¬ای چون «کانت» فقط به فلسفۀ زیبایی حسی توجه دارند و زیبایی های اخلاقی و امور معقول را در نظر نمی گیرند؛ کسانی دیگر چون هگل نیز فقط زیبایی های هنری را مورد بحث قرار می دهند و به زیبایی‌های طبیعی توجه ندارند؛ اما ابن سینا زیبایی هنری و غیرهنری و زیبایی محسوس و غیرمحسوس را توامان در نظر می گیرد.

دومین نشست مبانی تئوریک هنر، با حضور دکتر هادی ربیعی و در جمع هنرمندان، دانشجویان، و علاقه‌مندان و با هدف افزایش بینش و آگاهی این افراد در پاسداشت ارزش‌ها و هنجارهای جامعه اسلامی برگزار شد. هادی ربیعی، دانش آموخته دکترای فلسفه هنر، و رییس کتابخانه فرهنگستان هنر است و تاکنون مقالات و کتاب‌های متعددی با موضوعات فلسفه اسلامی، فلسفه هنر، هنر شرقی و اسلامی و... تألیف و یا ترجمه کرده است.