کتاب «حوالی ساعت یازده»؛ روایت قیام ۲۴ مهر 1357 مردم کرمان رونمایی شد

آیین رونمایی از کتاب «حوالی ساعت یازده» نوشته محدثه اکبرپور و منتشرشده از سوی انتشارات سوره مهر، شنبه ۲۳ آبان‌ماه ۱۴۰۵ با حضور جمعی از مسئولان فرهنگی، نویسندگان و علاقه‌مندان به تاریخ انقلاب اسلامی، در موزه هنرهای معاصر صنعتی کرمان برگزار شد. این کتاب روایتی از قیام مردم کرمان در ۲۴ مهر ۱۳۵۷ و به آتش کشیده شدن مسجد جامع کرمان به دست عوامل رژیم پهلوی است.

کتاب «حوالی ساعت یازده» به‌عنوان نخستین روایت مکتوب مستقل از این واقعه تاریخی، به بازخوانی یکی از مقاطع مهم مبارزات انقلابی مردم کرمان می‌پردازد؛ رویدادی که در جریان آن، مسجد جامع کرمان به آتش کشیده شد و برگ دیگری از تاریخ مبارزات مردم این دیار رقم خورد. این اثر در کنار روایت واقعه، به پیشینه تاریخی مسجد جامع و جایگاه آن در زندگی اجتماعی و فرهنگی مردم کرمان نیز توجه دارد.

شکل‌گیری این اثر بر پایه مصاحبه‌های تاریخ شفاهی است که یاسر سیستانی‌نژاد پیش از دوران کرونا با شاهدان و مطلعان واقعه انجام داده است. محدثه اکبرپور نیز با گردآوری، تدوین و سامان‌دهی این روایت‌ها، آن‌ها را در قالب کتابی مستقل ارائه کرده است. در این فرایند، اسناد ساواک نیز به‌عنوان یکی از منابع پژوهش مورد بررسی قرار گرفته‌اند تا ابعاد مختلف واقعه با دقت بیشتری بازخوانی شود.

ضرورت ثبت و بازخوانی تاریخ کرمان

مجتبی اسدی، رئیس حوزه هنری انقلاب اسلامی استان کرمان، در این مراسم با تأکید بر ضرورت ثبت و بازنمایی رویدادهای مهم تاریخی استان، نقش هنرمندان و نویسندگان بومی را در ماندگاری این روایت‌ها مهم دانست. وی با اشاره به کم‌توجهی به برخی حوادث تأثیرگذار تاریخ کرمان، بر ضرورت تولید آثار ادبی و هنری و شکل‌گیری روایت‌هایی دقیق و ماندگار از این رویدادها تأکید کرد و خواستار آن شد که تاریخ و حماسه‌های این سرزمین به قلم هنرمندان و نویسندگان کرمانی ثبت و روایت شود.

علیرضا اسلامی، مسئول دفتر ادبیات پایداری حوزه هنری انقلاب اسلامی استان کرمان، نیز با اشاره به فعالیت‌های این مجموعه در شناسایی و ثبت سوژه‌های مرتبط با تاریخ انقلاب اسلامی، دفاع مقدس، پیشرفت و آبادانی، از شناسایی و ثبت ۴۰۰ سوژه در بانک اطلاعاتی حوزه هنری استان خبر داد.

وی در تشریح روند شکل‌گیری کتاب «حوالی ساعت یازده» توضیح داد که مصاحبه‌های اولیه این اثر پیش از دوران کرونا به همت یاسر سیستانی‌نژاد انجام شده و پس از آن، محدثه اکبرپور مسئولیت تدوین و نگارش کتاب را بر عهده گرفته است.

از خاطرات شاهدان تا اسناد تاریخی

محدثه اکبرپور، نویسنده کتاب، نیز در این مراسم به دشواری‌های تدوین این اثر اشاره کرد و گفت: حجم بالای مصاحبه‌ها و اطلاعات گردآوری‌شده، سامان‌دهی و تدوین مطالب را به فرایندی زمان‌بر تبدیل کرده بود. از این‌رو، دسته‌بندی روایت‌ها، تفکیک شخصیت‌ها و انتخاب ساختاری مناسب برای ارائه مطالب، بخش مهمی از فرایند نگارش کتاب را به خود اختصاص داد.

وی همچنین با اشاره به استفاده از اسناد ساواک در کنار روایت‌های شفاهی، این اسناد را از منابع مؤثر در تکمیل پژوهش دانست و به مواردی از اختلاف میان گزارش‌های رسمی و روایت‌های شاهدان اشاره کرد.

احمد وفایی، مدیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی استان کرمان، نیز با تأکید بر اهمیت ثبت حماسه‌ها و رویدادهای تاریخی در قالب آثار مکتوب، تولید آثار ارزشمند در حوزه ادبیات پایداری را اقدامی مؤثر در پاسداشت فرهنگ ایثار و مقاومت دانست. وی همچنین از قرار گرفتن کتاب «حوالی ساعت یازده» در فهرست منابع کتابخانه‌های عمومی کشور پس از خریداری آن خبر داد.

در ادامه این مراسم، دکتر حامد سجادی، جامعه‌شناس و عضو هیئت علمی دانشگاه باهنر کرمان، با اشاره به ضرورت بررسی پیوستگی رویدادهای تاریخی کرمان، بر اهمیت بازخوانی این حوادث در شناخت هویت جمعی مردم استان تأکید کرد و پرداختن به ارتباط میان رخدادهای تاریخی را در فهم دقیق‌تر تحولات اجتماعی ضروری دانست.

بخش دیگری از مراسم به روایت خاطرات شاهدان عینی قیام ۲۴ مهر اختصاص داشت. در این بخش، پدر شهید صادقی و خانم فاطمه اسماعیلی، از حاضران و شاهدان آن روز، به بیان خاطرات و مشاهدات خود از واقعه به آتش کشیده شدن مسجد جامع کرمان پرداختند.

کتاب «حوالی ساعت یازده» تلاشی برای ثبت و ماندگار کردن یکی از رویدادهای مهم تاریخ مبارزات مردم کرمان است؛ روایتی که با بهره‌گیری از تاریخ شفاهی، اسناد و خاطرات شاهدان، زمینه بازشناسی دقیق‌تر این واقعه و انتقال آن به نسل‌های آینده را فراهم می‌کند.