کثرت مدعیان جریان شعری، فضا را غبارآلود کرده است

به گزارش پایگاه خبری حوزه هنری، نشست نقد و بررسی مجموعه شعر «پریدن پلنگ روی وزن گوزن» عصر روز گذشته با حضور مصطفی محدثی خراسانی و حفیظ‌ الله شریعتی شاعر افغان در حوزه هنری برگزار شد.

 مصطفی محدثی خراسانی شاعر و سردبیر نشریه «شعر»، در این نشست اظهار کرد: تعادل فرآیندی است که بر تمام جنبه‌ها اشراف دارد. مدار مقدر شعر فارسی تعادل است و این مساله را تجربه ثابت کرده و هیچ ارتباطی به سبک یا قالب شعری ندارد. تجربه ثابت کرده است آن‌هایی که در حافظه جمعی راه یافته‌اند و مهر تایید زمانه را گرفته‌اند، بر مدار تعادل حرکت کرده‌اند. این تعادل در تمام گونه‌های سنتی، نیمایی، سپید و حتی گونه‌های جدیدتری که در راه هستند، می‌تواند اتفاق بیافتد.

  وی افزود: حضور کمرنگ نقد سازنده و راه‌گشا در این روزگار، بیشتر مجال جولان دادن به کسانی که اسباب لازم برای ورود به جریان شعری را ندارند، داده است. بعضی رسانه‌های شعری نیز با تبلیغات به این فضا دامن می‌زنند. البته این غبارها در حال فرونشستن است و آسمان شعر روز به روز صاف‌تر می‌شود و حقایق بیشتر خود را نشان می‌دهند.

 این شاعر و منتقد ادبی ادامه داد: تعبیر من از اشعار امان پویامک، این است که در این مسیر قدم برداشته و راه رستگاری در شعر را پیدا کرده است. حضور او در قالب مدرن در ظاهر است و او در باطن، به شدت پایبند به مضامین تثبیت شده شعر فارسی است. دلبستگی‌های خود را گاهی به شکل طبیعی و جا افتاده نشان می‌دهند و گاهی در بیان آن‌ها فراط می‌کند.

 محدثی خراسانی در این باره توضیح داد: پایبندی به سنت و نوآوری کار دشواری است. چون هر کسی از پس آن بر نمی‌آید افراط و تفریط در شعر را شاهد هستیم. گروهی در شعر سنتی مانده‌اند و گروهی نوآوران بی‌اساس دست به نوآوری بدون منطق می‌زنند. جمع سنت و مدرنیسم، سخت است و از همین روست که شاعر ماندگار متعادل کم داریم. پویامک از شاعرانی است که به اعتقاد من به این آگاهی دست یافته و اگر بخواهد به جایی برسد، باید پیوند با گذشته را چون امروز، حفظ کند.

 وی افزود: پویامک یک شاعر بی پشتوانه نیست. ما شاعران مدرنی داریم که پشتوانه دارند اما می‌کوشند که خود را بی‌پشتوانه نشان دهند. متاسفانه بیماری روشنفکری آنقدر در برخی سرایت کرده که می‌خواهند تظاهر کنند از پیشینه خود گسسته‌اند. پویامک ضمن این که پشتوانه دارد تلاش می‌کند که آن را نشان دهد. 

محدثی خراسانی سپس به موسیقی شعر پویامک اشاره کرد و گفت: اگر چه موسیقی کلامی مورد نظر پویامک در برخی اشعار خوب ننشسته است اما در کل، نمک و ریتم خاصی به اشعار داده و در ادامه سیر و سلوک شاعر و در مجموعه‌های بعدی، حتما با شکل به‌سامان‌تری از این موسیقی کلمات روبه رو خواهیم بود.

 وی اظهار کرد: حرکت بر اساس تعادل، در جهان‌بینی شاعر خود را متجلی می‌کند. ممکن است کسانی که افراط یا تفریط را بر می‌گزینند، چیزهایی را ببینند که افراد متعادل نبینند اما تجربه ثابت کرده است که کسانی به مراحل رشد و جامعیت رسیده‌اند که تعادل را رعایت کرده‌اند.

این شاعر با اشاره به استفاده از برخی کلمات با بار معرفتی در اشعار امان پویامک، تصریح کرد: معمولا شاعران مدرنیسم، چندان به سراغ این کلمات نمی‌روند اما در اشعار پویامک، می‌توان این توجه را دید. ضمن این که شعر او بسیار متنوع است و درباره عشق، عرفان، مسائل اجتماعی و ... صحبت می‌کند. 

وی همچنین شعر امان پویامک را شعری جهانی توصیف کرد و گفت: شعر پویامک قابل ترجمه است. شعری است که دغدغه‌های جهانی را مطرح می‌کند. در عین این جهانی بودن، پویامک ارتباط و پیوند خود را با فرهنگ عمومی و فولکلور خود حفظ کرده است و در عین مدرن بودن، هویت بومی خود را دارد. او در هیچ کجا، درگیر ابهام گویی فضل‌فروشانه نمی‌شود. ممکن است گاهی ناتوانی او سبب ابهام شده باشد اما این ابهام از روی مد شاعران مدرن نیست.

محدثی در پایان اظهار کرد: پویامک در جاهایی نتوانسته ارتباط منطقی و تعادل را میان پیام و میزان استفاده از کلمات حفظ کند. شعر کوتاه ضعیف در مجموعه او به چشم می‌خورد و یا شعر بلندی که به اندازه اطناب خود، پیام ندارد و این مساله هم ضعفی در اشعار اوست.

 در این نشست همچنین حفیظ‌الله شریعتی شاعر افغان به عنوان منتفد حضور داشت. او با ذکر نمونه‌هایی به درگیر شدن شاعر با بازی‌های کلامی انتقاد کرد و گفت: درگیری شاعر با بازی‌های کلامی آنقدر زیاد است که او را از حس و عاطفه بازداشته است.

این نشست در ادامه سلسله نشست‌های خانه ادبیات افغانستان و با همکاری مرکز آفرینش‌های ادبی حوزه هنری برگزار شد.