بررسی توطئه واقعی و توهم توطئه در یک اثر

به گزارش پایگاه خبری حوزه هنری به نقل از سوره مهر، عبدالله شهبازی؛ نویسنده این کتاب گفت: «نظریه توطئه» مفهومی جدلی و تبلیغاتی است که در دو دهه اخیر در فرهنگ سیاسی و مطبوعاتی و حتی محافل دانشگاه ایران به شدت رواج یافته است. برخی تحلیلگران زمانی که در تبیین پدیده‌ها و تحولات قاصرند به «توهّم توطئه» روی می‌آورند و می‌کوشند حوادث را به «دست پنهان توطئه‌گران» منتسب کنند.

شهبازی در ادامه توضیح داد:«اساس نظریه توطئه درست است اما گاه تصویری بسیار ساده از واقعیت‌های تاریخی و سیاسی به دست داده می‌شود. معضل اصلی اینست که این مفهوم کاربرد جدلی وسیعی پیدا کرده و به کرات برای تخطئه نقش استعمار و کانون‌های قدرت جهانی و توطئه‌هایی که واقعیت هم دارند به کاربرده می‌شوند. به راستی مفهوم «نظریه توطئه» در شکلی مبتذل به کار گرفته شده، گویی عاملی بنام توطئه در تحولات سیاسی جاری یا تحولات تاریخی ایران و جهان کم‌ترین جایگاهی ندارد.»

این تاریخ نگار معاصر با اشاره به دیدگاه متفاوت این کتاب درباره «نظریه توطئه» اظهار داشت:«کس دیگری تا به حال از این زاویه به «نظریه توطئه» نپرداخته‌است. دراین کتاب کوشیده شده تا مرز میان توطئه واقعی و «توهّم توطئه» تفکیک و تعریفی از توطئه ارائه شود. این کتاب پاسخ به سؤالاتی است مثل آیا توطئه هست یا نیست؛ و اگر هست مرز آن با توهّم توطئه کجاست؟ و آیا می‌توان مفهومی کلی و کلیشه‏ای ساخت و با آن واقعیت‌های تاریخی و سیاسی را انگ زد؟»

گفتنی است بخشی از کتاب «نظریه توطئه و فقر روش شناسی در تاریخ نگاری معاصر» مشتمل بر مصاحبه‌های نویسنده با حسینعلی نوذری، حسین آبادیان و سید مجید میرمنتهایی است و مباحثی چون «استعمار» و نقش «غارت» در پیدایش تمدن جدید غرب در آنها مورد بحث و بررسی قرار گرفته‌است.