از ادبیاتی که به دست اسطوره ها نجات پیدا می کند تا راه بلند داستان کودک

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی حوزه هنری کرمان، صبح امروز یکشنبه 1 تیر در ادامه مراسم افتتاحیه دوازدهمین جشنواره شعر و داستان جوان سوره کارگاه های داستان در دو بخش داستان بزرگسال و داستان کودک و نوجوان برگزار شد.

در کارگاه داستان بزرگسال که توسط محمدعلی علومی، احمد دهقان در سالن هتل جهانگردی کرمان برگزار شد نویسندگان جوانی از استان های مختلف کشور همچون تبریز، کرمان، کاشان، یزد و ... شرکت داشتند. این کارگاه ها که در راستای توانبخشی، آموزش و نقد آثار داستان نویسان جوان برگزار می شود در دو نوبت صبح و عصر ادامه دارد.

راه نجاتمان، برگشت به اسطوره ها ست

در ابتدای این کارگاه محمد علی علومی نویسنده طنز پرداز کشور با مطرح کردن این سوال که چرا باید به اسطوره ها بپردازیم گفت: اسطوره منحصر به خوزستان و مازندران نیست و داستان هایی همچون هزار و یک شب بسیار تحت تأثیر اسطوره های بین النهرین قرار دارد.

وی با تاکید بر برگشت به اسطوره ها و فرهنگ بومی بیان کرد: راه نجات ما برگشت به اسطوره ها، باورهای نیاکان و فرهنگ بومی ما ست. اهمیت این موضوع جایی روشن می شود که می بینیم اقبال از داستان های مارکز به خاطر توجه او به باورهای عشایر سرخ پوستی بوده است. ما با توجه به تمدن  بومی خودمان  می توانیم باورهای نیاکان‌مان را که امروزه ریشه در باورهای مردمی دارد در قالب داستان ارائه دهیم.

امروزه حمایت از هنرمندان کاری ناثواب به حساب می آید

این نویسنده کشور با تأکید بر این که هنرجویان داستان نویسی وارد بازی سخت و پر مشقتی شده اند، ادامه داد: متاسفانه امروزه حمایت از هنرمندان در ایران کاری ناثواب به شمار می رود انگار به خاطر سابقه و تمدن چند صد ساله ایران توجه به هنرمندان و مسائل آنها مواردی تشریفاتی است.

وی در ادامه فرهنگ مردمی را بسیار حیرت آور توصیف کرد و افزود: می توان با مرعوب نشدن از غرب در وجوه مختلف ادبیات و داستان از عناصر بومی خودمان به نحو شایسته ای استفاده کنیم.

علومی با رضایتمند خواندن نگاه جوان های امروزی در حوزه نقد، گفت: خوشبختانه جوان های ما در حال رشد هستند و امروزه با نقد ادبیات داستانی و روشنفکری غربی می توانند داستان نویسانی را همچون بهرام صادقی اطراف خود ببینند که مثلا نسبت به یونسکو از ادبیات بسیار غنی تری بهره میبرند.

اول اصول را یاد بگیریم بعد نوآوری کنیم

وی با توصیه به نویسندگان جوان مبنی بر اینکه گزارش ندهید و به داستان ورود کنید، خاطره ای را از شاگردی خود در محضر آیدین آغداشلو بیان کرد و گفت: آغداشلو در یکی از کارگاه های خود به یکی از شاگردان اش می گفت مربع بکش و او لوزی میکشید. وقتی آغداشلو از او می پرسید چرا لوزی میکشی؟ شاگرد در جواب می گفت من مربع را لوزی میبینم! باید اول اصول را یاد بگیریم بعد نو آوری کنیم.

این نویسنده معاصر کرمانی با انتقاد از اینکه امروز هنرمند نمی تواند همچون گذشته  جامعه خود را نقد کند، گفت: اشتباه بزرگی است که نگذاریم هنرمند وارد نقد اجتماعی بشود. باید کاری کرد که هنر ارجمند باشد.

هر چه فکر والاتری داشته باشیم داستان غنی تری خواهیم داشت

در ادامه این کارگاه احمد دهقان با بیان اینکه داستان برای ما یک ظرف است و هرچه فکر والاتری داشته باشیم داستان غنی تری خواهیم داشت، گفت: مثلا داستان های "کارور" داستان هایی ملموس و داستان های خود مردم آمریکا بود اما معانی غنی را می شد در آن جست و جو کرد.

وی با اشاره به اینکه منتقدین آمریکا کارور را در آمریکا یک نویسنده درجه 2 محسوب می کنند، گفت: همه منتقدین این اجماع را دارند که کارور در داستانهایش یک نیویورکی کامل است یعنی زندگی یک امریکایی را به طور کامل می شناسد و روایت میکند.

دهقان با تاکید بر اینکه بسیار مهم است داستان، داستان روز و معنا دار باشد، تصریح کرد: معنادار بودن تنها اصل ماندگاری اثر است.
داور بخش داستان دوازدهمین جشنواره شعر و داستان جوان سوره در ادامه این کارگاه آثار ارسالی به جشنواره را مورد بررسی قرار داد و گفت: از 8 سال پیش تا به الان من تنها در این جشنواره به عنوان داور حضور داشته ام. در سال های گذشته که داوری میکردم همه دوست داشتند "کاروری"، آپارتمانی و شهری بنویسند که متاسفانه بهترین آثار در آن دوره کپی دست چندمی از نویسندگان غربی می شد. اما خوشبختانه در داستان هایی که در این جشنواره خواندم نقطه قوت داستان ها این بود که داستان ها برای خود بچه ها بود و داستانی را ندیدم که مرا به یاد داستان دیگری بیاندازد.

این داستان نویس نقطه ضعف آثار ارسالی به جشنواره را شلختگی در آثار بیان کرد و گفت: بسیار زشت است که نویسنده ای در اثر ارسالی خود غلط املایی داشته باشد یا صفحه بندی مناسبی برای متن خود طراحی نکرده باشد.

اگر می خواهید داستان نویس شوید، زیاد بخوانید

دهقان خواندن بسیار را به نویسندگان جوان توصیه کرد و افزود: اگر میخواهید داستان نویس بشوید باید بسیار بخوانید و مطمئن باشید نویسنده خوبی خواهید شد.

نویسنده رمان «من قاتل پسرتان هستم» با اشاره به این که لازم نیست در ادبیات جنگ تحمیلی حجم زیادی از داستان به کشتن، توپ و خمپاره اختصاص داده شود، گفت: در فیلم ها و داستان های خوب جنگی دنیا لحظه های جنگی بر اساس یک عشق و رابطه انسانی استوار است.

این نویسنده با بیان این که مشکل داستان جنگ این است که می خواهیم غیر واقعی حرف بزنیم اضافه کرد: داستان جنگ داستان بچه های امروزی است که در جنگ حضور داشته اند و با تمام مناسبات انسانی خود اتفاقات مهمی را رقم زده اند. داستانهای جنگ داستان های انسانی ست که می توان با تصاویر بسیار ساده اما تاثیر گذار آنها را ارائه داد.

در ادامه کارگاه های این جشنواره کارگاه داستان کودک و نوجوان نیز با حضور حسین فتاحی و نویسندگان در این حوزه برپا شد.

در این کارگاه برخی از نویسنگان جوان داستان های خود را خواندند و فتاحی به نقد و بررسی آنها پرداخت.

در روایت داستان های دفاع مقدس برای کودک، نگاهی کودکانه داشته باشیم

فتاحی با بیان اینکه کودکان باید با آنچه اطرافشان اتفاق می افتد آشنا شوند، بر لزوم بیان واقعیات جنگ با بیانی هنرمندانه تاکید کرد و گفت: برای ارائه داستان های جنگی در مقطع سنی کودک و نوجوان نگاه باید نگاهی کودکانه باشد و لازم نیست از غلو برای بیان اتفاقات جنگی بهره برد.

این داستان نویس با اشاره به ادبیات جنگ کودک و نوجوان در کشورهایی چون فرانسه، آمریکا و هلند گفت: به عنوان مثال" کودک، سرباز، دریا" داستانی از ادبیات فرانسه در برابر فاشیسم است.

ادبیات جنگ کودک، نیاز به فضاهای فانتزی دارد

وی خطوط قرمز ادبیات جنگ کودک و نوجوان را افراط و تفریط در نشان دادن اتفاقات جنگی دانست و تاکید کرد: صرفا با زبان هنری می توانیم واقعه ای تاریخی و ارزشی از دوران خود را برای کودکان و نوجوانان بازگو کنیم. همچنین لازم است از فضاهایی فانتزی و دراماتیک در روایت داستان خود بهره ببریم تا داستان ما لطافت کودکانه خود را حفظ نماید.

این داستان نویس کشور با پذیرفتن انتقادات بر داستان های جنگی کودک و نوجوان در ایران گفت: ما راه بسیاری در پیش رو داریم مقوله داستان نویسی کودک و نوجوان بسیار جوان است و در دنیا حداکثر صد سال و در ایران سی و چند سال سابقه دارد.

شایان ذکر است این کارگاه ها در نوبت صبح برگزار شد و در نوبت عصر ساعت 17 ادامه خواهد داشت. گفتنی است مراسم اختتامیه این جشنواره دوشنبه 2 تیر ماه ساعت 18 در تالار عماد واقع در چهار راه سمیه برپا می گردد.